In je eigen vakgebied, laten we zeggen het gezond verbouwen van gewassen, ben jij expert en wordt je gevraagd, de opdracht gegeven, om een systeem op te zetten waarbij diverse parameters bijhouden of de grond gezond is, het gebruik van verdelgingsmiddelen binnen de perken blijft, er niet teveel (kunst) mest nodig is en b.v. de bijdrage aan CO2 uitstoot minimaal is. Bovendien monitor je nog of de opbrengst in verhouding staat tot de hoeveelheid energie die het systeem vereist en de mate van uitputting van de grond. Dat lijkt een eervolle baan en een waarin je al je deskundigheid kwijt kunt. Je komt met een model dat binnen een bandbreedte definieert wanneer het systeem ‘goed’ functioneert en het predikaat “goed’ ontvangt.
Een ander iemand in de globale keten monitort voor allerlei verschillende gewassen met deze modellen hoe een optimale balans te vinden is tussen enerzijds de energie en vervuiling en anderzijds de oprbrengsten.
De output van die monitor wordt voorgelegd aan een comite van experts die op grond van de modellen (want dat zijn het nog steeds) tot een jaarlijkse aanpak komt die voorschrijft wat en waar verbouwd mag worden. De keten is dan opeens een bestuurbare eenheid geworden waarin vanaf een abstracter en hoger niveau ingegrepen kan worden wat en hoe ver verbouwd mag worden op diverse gronden.
Diegene die de eervolle opdracht kreeg en daar gelukkig mee leek wordt op grotere schaal opeens geconfronteerd met een controle apparaat dat niet alleen invloed heeft op zijn werk maar de individuele landbouwer raakt. Opeens zitten alle partijen verstrikt in een model dat, hoewel met goede bedoelingen opgezet was, opeens ontaard in een beklemming.
Dit (te) eenvoudige voorbeeld illustreert wat er op wereldschaal al langere tijd aan de gang is. Vanuit het WHO, de VN, het WEF en allerlei andere onbekende gremia is men aan het bouwen aan uitgebreide netwerken die zo’n keten-structuur optuigen. Vergelijkbare zaken zijn aan de orde m.b.t. de smart-cities. Al vanaf ver voor 2017 is er een plan gesmeed om steden in te richten met ‘intelligente’ meetsystemen. De mensen die het installeren en uittesten zijn overtuigd van de goede bedoelingen (drukte meten in centrum, verkeer daarop aansturen, fijnstof meten voor gezonde omgeving etc.) maar op grotere schaal zijn zij onderdeel van een keten die wil gaan sturen, het gedrag van ons als mens wil gaan sturen. En zij die meewerkten op kleine schaal en nuttig werk leken te doen zijn straks net als alle andere burgers onderworpen aan een knellend en beperkend systeem. Bovendien is de infrastructuur eenvoudig te wijzigen en kunnen steeds meer parameters meegenomen worden in allerlei real-time sturingen van ons gedrag.
Wat ik hier schets is precies wat zich meer en meer ontvouwt in onze samenleving.
Geef een reactie