Het lezen van “The darkness Manifesto, Why the world needs the night” (Johan Eklof) maakt duidelijk dat we in onze verlichte samenleving een ongelooflijke schade hebben toegebracht aan het nachtleven. De eenzijdige focus op CO2 en temperatuur sust velen van ons in slaap, als zou de planeet daarmee gered kunnen worden, omdat we in toenemende mate bestuiving door nachtdieren en voortplanting van de nachtelijke soorten een steeds grotere slag toebrengen. Na lezing van dit boek en wetenschappelijke artikelen over de invloed van licht via de huid / ogen kreeg ik het beeld van een verstoorde dans op mijn netvlies. De dans van mens en dier met het ritme van licht en donker door de seizoenen heen heeft ingeboren patronen doen ontstaan, zoals de belangrijkste, het circadisch ritme, de biologische klok. In de nachtelijke uren dansen insecten en overige nachtdieren mee in het licht van de maan of reflecties in het landschap. Dat ritme zet ze aan tot het zoeken van partners door b.v. precies op tijd lokstoffen uit te scheiden of het begin van de lokroep bij het ochtendgloren. Wij zijn in een voortdurende dynamisch evenwicht met het licht (golflengte en intensiteit) door de dag heen.
We hebben in onze expansiedrift, de wonderlijke neiging om allerlei monumenten of parken in de nacht te verlichten, een ongekende destructieve invloed op het insectenleven en van vogels (bedenk dat ongeveer 2/3e van die populatie in de nacht migreert) en daarmee ook de bestuiving van allerlei plantensoorten vernacheld. Hoewel er een groeiend bewustzijn is dat we het nachtleven ingrijpend beïnvloeden zie je om je heen dat er geen lering uit getrokken wordt. Wie tegenwoordig op een camping staat, ik kom er wel eens, ziet felle buitenlampen en ‘gezellige’ lampjes de hele nacht door branden. Blijkbaar zijn we ons er niet bewust van dat het o zo gezellige kamperen bij de boer of in de natuur door onszelf ingrijpende veranderingen, vernietiging van het eco-systeem, tot gevolg heeft. Bomen in een lichtrijke omgeving ontspruiten vroeger in het voorjaar, merels in lichtrijke omgeving beginnen vroeger met zingen en lopen weken voor met broeden op merels in donkere streken. Het ontbrekende begrip reikt veel verder. Vrij weinig mensen realiseren zich dat we hiermee ook onszelf een slechte dienst bewijzen, ook ons eigen circadisch ritme wordt hiermee aangetast en dat heeft vergaande gevolgen. Uit een publicatie over de relatie tussen lichtvervuiling en b.v. kanker of stemmingsproblemen haalde ik dit figuur [1].
Lichtvervuiling moeten we vooral niet verwarren met meer kunstlicht buiten. In ons dagelijks leven staren steeds meer mensen ongelooflijk veel uren naar een scherm. Het doet me denken aan het onderzoek naar de hoeveelheid licht die vogels in een experiment binnen kregen, dat was 1000 keer meer dan voor vogels in gebieden zonder vervuiling. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de invloed van blauw licht, zeker als de donkere uren aanbreken, omdat men hiervan vermoedt (weet) dat het ons slaap-ritme kan ontregelen. Ik was echter vooral ook op zoek naar artikelen die een complexere benadering van licht op ons als organisme mogelijk maken.
De huid als een endocrien systeem
In een mooi overzichtsartikel uit 2016 [1] wordt uitvoerig uitgelegd dat de huid een eigen endocrien systeem vormt en ook een directe terugkoppeling kent met de hersenen. Veel mensen weten uit ervaring dat stress invloed heeft op het functioneren van de huid. En het is ook bekend dat zogenaamde geur-receptoren in de huidcellen reageren op de smeerseltjes die wij aanbrengen. In de huid bevinden zich ook lokale netwerken die in interactie zijn met de UVB , die via de huid binnendringt, eheeft een bewezen effect op de niveaus van opioden in de hersenen. Dat artikel stelt bovendien; “ The skin has eyelike photosensory system”.
Er zijn onderzoeken gaande met lichtgevende stoffen die in het lichaam neurale netwerken kunnen beinvloeden.
That phototherapy also may hold promise in the treatment of selected systemic autoimmune diseases such as rheumatoid arthritis, inflammatory bowel diseases, multiple sclerosis, and scleroderma (59, 66, 68, 150, 152) all of which renders the need to better understand the UV-skin/eye-brain axis discussed here even more pressing
Deze onderzoeken doen mij vermoeden dat het licht dat via alle grensvlakken ons lichaam binnendringt een zeer complexe en verrijkende invloed heeft.
De golflengte distributie varieert van zons- opgang tot zons-ondergang
Natuurlijk licht verandert van kleur gedurende de dag. Op een zomerse dag, in de middag, zal er relatief veel blauw licht aanwezig zijn. Dit zet ons systeem ‘aan’, het activeert ons. In de avonduren ontvangen we meer oranje-/rood licht waardoor ons systeem in een ontspanningsfase komt. Zonder dat we het exact kunnen registeren zijn we onderworpen aan een natuurlijk ritme waarin verschillende golflengtes op ons inwerken. We zijn in een voortdurende dans met het licht via onze ogen, via onze huid en ook via de schedel die zeker ook licht doorlaat in de hersenpan. Dat ritme hebben we volledig doorbroken door het binnen werken en ook in de avonduren nog naar computerschermen te turen, die over het algemeen ook dat blauwe licht, dat ons activeert, uitzendt. Ik zocht naar onderzoeken die kijken naar de mogelijke verstorende werking van beeldschermen. Daarin vallen twee dingen op. Er wordt aangenomen dat het beeldscherm in relatie tot de omgeving zo weinig licht geeft dat het geen invloed zou hebben (?) en de focus ligt op de invloed van blauw licht in relatie tot ons circadisch ritme. Als we in de avond veel blauw licht incasseren zal dat ook ons eetpatroon veranderen. De kans dat we blijven eten is groter omdat we in de ‘actieve’ modus gezet worden.
De intensiteit van het licht varieert van moment tot moment. Erupties van de zon zijn grillig en de vorming van wolken en de invalshoek zullen hun invloed doen gelden. We zijn dus onderworpen aan een dynamisch lichtspel. Als we dat vergelijken met een werkomgeving waarin licht van constante intensiteit op ons schijnt moet je je afvragen in hoeverre dat onze dynamiek ondersteunt of ondermijnt. Ik weet het niet, maar het is zeer goed voorstelbaar dat we ons aanpassingsvermogen, het innerlijk ritme, ernstig verstoren. Het doet me denken aan de hart-coherentie. Door meditaties kun je een harmonische beweging creëren waarbij alle organen optimaal met elkaar en dynamische (een variabel ritme in de tijd) samenwerken. Deze dynamische, variabele beweging, ontzeggen we onszelf door werken in kunstlicht.
UV licht via de schedel en bruin vet
Waarom zou je dat willen weten of begrijpen? Heel lang ging men er van uit dat het licht alleen via de ogen verwerkt werd in visuele beelden. Dat blijkt niet het geval te zijn. In ons lichaam bevinden zich ook stoffen c.q. cellen die reageren op het licht. Een voorbeeld is dat diep in de hersenen liggen proteïnen , opsin 5, die direct reageren op violet licht dat via de schedel naar binnen komt [2] Overigens bevindt dezelfde proteïne zich in de huid en de retina. Deze stof zorgt voor de temperatuur in het lichaam. Als UV licht binnen komt heeft dat een direct effect op de temperatuur in onze bruine vet reserves. Bij afwezigheid van dit violette licht raakt ons lichaam verstoord en dat zou invloed hebben op verbranding van bruin vet, althans dat wijst een onderzoek bij muizen uit. Het wordt onderzocht in relatie tot obesitas.
Ik schreef al eerder over het huidige (angst)beleid m.b.t. zonnen. De vraag die ik hernieuwd aan mijzelf stel is of insmeren en ons ten koste van alles beschermen tegen UV licht wel wenselijk is. Nog afgezien van de vele ingrediënten en hun geur (en onze huid reageert ook op geurende stoffen) beïnvloeden we met het insmeren onze inname van UV licht. Waar we denken, ik keek naar de cijfers en zag in ieder geval geen stijging van het aantal huidkanker doden, dat we huidkankers voorkomen grijpen we in op een fundamenteel systeem dat kan leiden tot ongewenste effecten m.b.t. temperatuur-regeling in het gebied van bruin vet. Dan praten we mogelijkerwijs over verstoring van een fundamenteel systeem dat een grote invloed op onze gezondheid heeft.
Wie op de wikipedia pagina leest over bruin vet ziet dat ook dit systeem een essentiële rol speelt in ongelooflijk veel lichaamsprocessen.[3] Ik ben zeker geen deskundige, vraag me wel van alles af als ik de litteratuur lees, en verwijs ook naar een artikel van Harvard dat zonnebrandolie propageert. [4] In een kort overzichtsartikel kun je lezen welke ingrediënten er in deze producten zitten. [5] Heel opmerkelijk vind ik dat er in de 2% toeslagstoffen soms ‘blauw licht blockers” gebruikt worden. Dat lijkt mij overdag toch niet zo’n wijs besluit en dat klopt. De marketeers zijn vindingrijk. De promoten deze ‘blue light blocking sunscreens’ voor gebruik binnenshuis (!). Daarmee wordt angst gezaaid en bovendien wordtvoorbij gegaan aan de activerende werking van blauw licht overdag. Ook moet je je realiseren dat via de ogen een groot deel van dat licht gewoon je lichaam instroomt en op alle niveaus zijn werking heeft.
Nog een stapje verder, de verschillende lichtbronnen
Nog niet zo lang geleden waren de peertjes gemeengoed. Een tungsten draadje werd verhit en gaf een lichtbron met relatief veel emissie in het oranje/rode spectrum. Andere bronnen werden gemeengoed omdat ze vooral veel minder energie verbruiken. Maar waar aan de ene kant winst (energieverbruik lager) wordt geboekt gaat dat ten koste van een lichtspectrum dat heel anders is. In [6] staat e.e.a. mooi uitgelegd en uit dat artikel haalde ik het volgende plaatje.
Zoals u ziet heeft de led lamp een heel ander patroon dan de klassieke lamp en kan men die uiteraard steeds meer aanpassen. Ik kan er niets zinnigs over zeggen maar er is een opvallend verschil met de klassieke lamp. Die heeft een spectrum dat sterk overeenkomt met meer oranje en rood zoals je aan de eind van de dag ook bij het donker worden ervaart. De vraag is voor mij of deze lamp niet veel beter aansloot bij het langzaamaan afschalen van ons endocriene systeem (ontspanning). Veel mensen, en ik ook, hebben diverse led lampen in huis maar er zijn er bij die sterk in het blauwe spectrum uitzenden. Dat is feitelijk geen toe te juichen keuze omdat ons dat teveel activeert. De led met blauw licht in het spectrum wordt als de ideale lamp om te werken gepromoot maar is in de buitenwereld bewezen destructief en ook in de avonduren verdacht, hoewel steeds meer onderzoeken lijken aan te tonen dat het ons waak-slaap ritme inderdaad verstoort [7].
Licht en slaap problematiek
Of licht , en dan het blauwe, daadwerkelijk de reden is dat mensen slecht slapen weet ik niet. Het is echter wel opvallen dat het CBS constateert dat het aantal mensen dat dit type problematiek meldt groeiend is.[8]. Er zullen ongetwijfeld een groot aantal verschillende oorzaken bestaan maar de bekende factoren, zoals schermgebruik in de avonduren, zou bij voorkeur toch aangepakt moeten worden. Slaapgebrek verhoogt immers de kans op depressies, angststoornissen, obesitas, Diabetes Type II, darmkanker, prikkelbare darmsyndroom en cardiovasculaire aandoeningen.
[1]
How UV Light Touches the Brain and Endocrine System Through Skin, and Why Andrzej T Slominski,1,2 Michal A Zmijewski,3 Przemyslaw M Plonka,4 Jerzy P Szaflarski,5 and Ralf Paus6,7
Endocrinology. 2018 May; 159(5): 1992–2007.
[2]
Violet-light suppression of thermogenesis by opsin 5 hypothalamic neurons
Kevin X. Zhang, Shane D’Souza, Brian A. Upton, Stace Kernodle et al.
Nature 585, 420–425 (2020)
[3]
https://en.wikipedia.org/wiki/Brown_adipose_tissue
[4]
https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/the-science-of-sunscreen
[5]
https://cen.acs.org/business/consumer-products/What-in-sunscreen-and-how-does-it-protect-your-skin-from-the-sun-rays/99/i27
[6]
https://www.comsol.com/blogs/calculating-the-emission-spectra-from-common-light-sources
[7]
https://darksky.org/news/ama-report-affirms-human-health-impacts-from-leds/
[8]
https://www.vzinfo.nl/slapen/oorzaken-en-gevolgen
Geef een reactie