De maan, het ritme, lichtvervuiling en ons vermogen tot voortplanting

Wie “The darkness Manifesto” leest ontkomt er niet aan, of laat ik zeggen dat het mij overkwam, steeds dieper in te voelen hoe belangrijk het ritme van donker en licht is voor ontelbaar veel dieren, zo niet alle, in ons eco-systeem. Talloos zijn de voorbeelden in dit boek waarbij bevruchtingen precies tijdens volle maan plaats vinden. De minste verstoring van dit ritme van licht naar donker vice versa betekent letterlijk het doorbreken van een oeroude cirkel van programmering en het begin van het einde van veel soorten. Als de voortplanting mislukt door zelfs de kleinste lichtverstoring heeft dat dramatische effecten. Een voorbeeld, populair maar misschien daardoor aansprekend, is het verhaal van de clownfish Nemo. 

Tijdens het leesproces kwam ik, ook door het lezen van wetenschappelijk medische litteratuur, steeds meer op het spoor van de ongekende dynamiek die bestaat dankzij deze dagelijkse licht/donker overgangen, en het belang van de interne klok.

Niet rationeel, hoewel er al veel onderzoek gedaan wordt, kan ik niet anders concluderen dat wat ik lees over het dierenrijk letterlijk over ons gaat. En de rampzalige gevolgen die verstoring van dat ritme heeft voor alle onderzochte dieren, namelijk een aantasting van de mogelijkheid tot voortplanting gaat in die gevallen altijd ook over ons, de mens.

Bij onze voortplanting praten we over een complex proces waarin geurstoffen en sensitiviteit voor die geuren beïnvloed wordt door kunstlicht. Het blauwe licht, ik schreef er al over, heeft een intense invloed op ons endocriene c.q. hormonale systeem. Toen ik dit vanochtend schreef ben ik gaan zoeken naar onderzoek. Het was mager wat ik tegenkwam [2]. Hoe vergaand zijn de conclusies die we moeten trekken in onze samenleving als ons reproductief vermogen ernstig verstoord wordt door ons verslaving aan kunstlicht en welke oplossingen moeten er komen om ons uit deze cirkel te trekken?

[1]
The Darkness Manifesto, Johan Eklof, Penguin book, 2022

[2]
Light’s Impact on Fertility: Unveiling the Maybe Connection Between Nighttime Illumination and Global Societal Changes. Wenqing Fang, Chaopu Yang, Taiyang Chen, Youming et al. April 4, 2024, Physics and Society