Het spreekt voor zich, in dicht bebouwde gebieden zal het gebruik van een kachel zeker tot overlast kunnen leiden. Een debat is zeker op zijn plaats. Voorlichting over droog hout, slim stoken, niet stoken op windstille dagen of misschien een kachel met A+ label verplicht stellen.
Vandaag las ik in het AD dat de discussie over de kachel echter weer oplaait en er wellicht een verbod moet komen.
Als het om fijnstof gaat, ik deed er een kort onderzoekje naar, raak ik echter het spoor bijster. Mijn huidige luchtreiniger geeft voor PM2,5 initieel waarden in huis aan die hoger liggen dan de normen van de WHO, die overigens ongelooflijk naar beneden zijn bijgesteld in 2021 , en pas na 10 minuten filteren haal ik in huis die lage waarden.
Het longfonds laat op zijn site zien hoe het er voor staat met de meetwaarden per gemeente. Daar zie ik waarden die ik slechts met gebruik van een luchtfilter in mijn huis kan realiseren hoewel ik wel betwijfel hoe hard de meetwaarde is die ik in mijn display zie. Die waarden liggen fractioneel hoger dan wat de WHO als eis stelt.
Dit plaatje haal ik van hun site. (plaatje van site longfonds). Opvallend, alles in rood aangegeven, maar is dat terecht?
Het RIVM deed in 2023 een nieuw rapport verschijnen waarin te lezen valt dat voor PM10 (grotere deeltjes dan PM2,5) de trend al jaren dalend is en in 2023, door het weer met meer wind en regen, de waarden opvallend lager waren dan in 2022. Maar die dalende trend is toch wel opvallend. (plaatje uit RIVM rapport 2023). We lijken met zijn allen op de goede weg.
De roep om de kachel te bannen snap ik wellicht wel, immers in het binnen milieu zullen de waarden ongelooflijk gaan stijgen, maar in algehele zin lijken we in een gunstige trend te zitten en waag ik te betwijfelen hoe realistisch de normen van de WHO momenteel zijn. De normwaarden die men nastreeft vereisen in iedere ruimte m.i. een luchtreiniger? Is dat de boodschap?
Ik keek ook naar de actuele waarden in Noorwegen. Toch een land waarvan wij het idee hebben dat de luchtkwaliteit goed is. Het blijkt dat daar voor PM2,5 een grenswaarde van 15 aangehouden wordt. En op de site van het FolkHelseInstitut (Noorse RIVM ) blijkt dat wij eigenlijk heel mooie waarden hebben in Nederland.
Ten leste heb ik nog een link naar een pagina voor de waarden in Duitsland. Die liggen lager dan bij ons (PM2,5) maar ook daar zie ik, net als in Noorwegen, dat een grens van 15 wordt aangehouden.
Persoonlijk krijg ik het idee dat we momenteel in een proces zitten waarin we steeds lagere waarden willen bereiken maar we ons moeten afvragen hoe realistisch de gestelde doelen en tegen welke kosten gerealiseerd kunnen worden. Wat het longfonds doet is nogal alarmerend omdat zowel in Noorwegen als Duitsland waarden die door het longfonds als rood worden gemarkeerd als ‘goed’ worden beoordeeld.
Ik keek nog iets verder dan mijn neus lang was en vond in het compendium van de leefomgeving de volgende grafiek die voor PM2,5 en PM10 de bronnen aangeeft. Het is ongelooflijk maar waar, meer dan 40% van de PM2,4 vervuiling komt vanuit het buitenland binnen. In diezelfde grafiek zie je dat onze invloed op de waarden gering lijkt te zijn.
Onder het kopje ‘overig” vallen alle, onbekende, bronnen. Die waarde is bepaald door modelmatige berekeningen te vergelijken met meetwaarden. Op de site van het schoneluchtakkoord wordt er meer gezegd over de uitstoot van huishoudens. Door de streefwaarde steeds verder te verlagen komen de huishoudens steeds meer in beeld als vervuilend. Onderstaand grafiek is afkomstig van voornoemde site.
De vraag die we ons moeten stellen of we echt naar extreem lage waardes moeten en zullen streven. Of zijn er wellicht nog andere overwegingen mogelijk? Bedenk dat in een land als Noorwegen een houtkachel verplicht is. Eenvoudige reden is dat in tijden van crisis (oorlogsdreiging van NAV O?) de mensen toch kunnen verwarmen en een potje kunnen koken.