Thomas Hobbes was een van de grote denkers omtrent de verhouding tussen Staat en burger en de mate waarin de laatste er bij gebaat was zich vergaand aan te passen om chaos te voorkomen. De natuur van de mens (state of nature) leidde tot wat hij een “war of every man against every man” noemde. De mens was niet in staat zichzelf te leiden, het leidde hoe dan ook tot oorlogen en strijd, en een absoluut leiderschap was een betere oplossing. En dat de mens daaronder kon lijden was verre te prefereren boven die chaotische natuurlijke staat . Kortom, een nogal donker beeld t.o.v. van wat we een democratie zouden noemen met een parlement en een controlerend orgaan. De titel van zijn boek “Leviathan’ geeft dat overigens ook aan. Hobbes werd uiteraard sterk beïnvloed door de burgeroorlogen in Engeland waar het een strijd betrof tussen Koning en parlement, maar ook tussen gebieden zoals Wales en Schotland. Hij zocht naar een bestendiger samenlevingsvorm en sprak over een ’sociaal contract’. De vraag is hoe ver zo’n contract gaat en wanneer het nogal absolute leiderschap ter verantwoording geroepen mag worden.
Dat contract betekende wel een breuk met de tot dan toe geldende “divine rights of the king” , de Goddelijke leiding waar feitelijk geen verantwoording aan het volk hoefde te worden afgelegd.
Het vraagstuk van Hobbes is tot op de dag van vandaag actueel. De ‘divine rights of the king’ interpreteer ik meer in de context van de gedwongen kerstening, de adel die zich op cruciale plaatsen positioneerde in het machtsbolwerk dat kerk heette, en is een slogan dan wel een bewust gekozen beïnvloeding van de menselijke Geest. De macht kon zich met deze Goddelijke inspiratie onaantastbaar maken, geld innen, gebieden verwerven en vooral de mens geestelijk knechten.
Het hele klimaatbeleid is niets anders dan het optuigen van een nieuwe machtsstructuur waarin onder een andere noemer dezelfde wreedheden c.q. controle kan plaats vinden als het Instituut kerk. En het gedachtegoed van Hobbes kan opnieuw gebruikt worden om het volk te laten inzien dat lijden onderdeel is van de transitie waarin het Klimaatbeleid ons onderwerpt, terugwerpt en onvrij maakt. L’histoire se répète. Het doet denken aan b.v. het ‘book of common prayer” dat men rond 1637 wilde opleggen aan de gelovigen in Schotland en tot heel veel weerstand leidde.
En Hobbes verschaft veel op macht en invloed beluste mensen een geweldig kader om zich zelf te verschonen, want laten we eerlijk zijn, als zij het niet doen gebeurt het niet of vervallen we in chaos vanwege die ’natuur van de mens’. Wij weten wat goed voor u is !